Kamieniarskie tradycje rodzinnego Lwowa

Tadeusz Tyrowicz urodził się 24 sierpnia 1893 roku we Lwowie. Był synem Ludwika Tyrowicza (1861–1930)¹, cenionego rzeźbiarza i kamieniarza, założyciela jednego z najbardziej znanych zakładów kamieniarskich w mieście.

Firma, działająca od 1890 roku, mieściła się przy ulicy Piekarskiej 95, w bezpośrednim sąsiedztwie Cmentarza Łyczakowskiego. To właśnie tam powstawały liczne pomniki, grobowce i elementy architektoniczne wykonywane z kamienia naturalnego. Zakład Ludwika Tyrowicza nie ograniczał się do produkcji nagrobków. Zajmował się także kamieniarstwem budowlanym, wykonywaniem elementów dekoracyjnych oraz pracami z wykorzystaniem marmuru i alabastru. Wyroby firmy trafiały do reprezentacyjnych budynków i obiektów sakralnych.

Po ukończeniu szkoły realnej rozpoczął w 1910 roku studia na Politechnice Lwowskiej. Przerwała je I wojna światowa. Dyplom inżyniera komunikacji uzyskał ostatecznie w 1922 roku.

Po śmierci ojca w 1930 roku zdecydował się przejąć prowadzenie rodzinnego przedsiębiorstwa. Pod jego kierownictwem zakład kontynuował działalność, dysponując zapleczem technicznym pozwalającym na mechaniczną obróbkę kamienia. O pozycji firmy świadczy między innymi informacja zamieszczona w prasie branżowej w 1933 roku, przedstawiająca zakład jako jedno z najstarszych przedsiębiorstw kamieniarskich w Polsce.

Kamień do Patrii Jana Kiepury

Jedną z najbardziej interesujących realizacji związanych z zakładem Tyrowiczów była budowa luksusowego pensjonatu „Patria” w Krynicy-Zdroju, należącego do słynnego śpiewaka Jana Kiepury.

Obiekt, wzniesiony w latach 1932–1934 według projektu architekta Bohdana Pniewskiego², należał do najnowocześniejszych i najbardziej reprezentacyjnych budynków uzdrowiskowych przedwojennej Polski. Do wykończenia wnętrz wykorzystano szlachetne materiały, w tym marmury i alabaster, które dostarczyła lwowska firma L. Tyrowicz.

Fakt ten został utrwalony na tablicy pamiątkowej znajdującej się wewnątrz budynku. Obok nazwiska projektanta i kierownika budowy wskazano na niej również dostawcę kamienia – zakład L. Tyrowicz ze Lwowa.

Legionista i piłkarz pierwszej Legii Warszawa

Życie Tadeusza Tyrowicza nie ograniczało się do kamieniarstwa. Jeszcze przed I wojną światową był aktywnym sportowcem. Związany był z Lechią Lwów, jednym z najstarszych polskich klubów piłkarskich. W działalność klubu zaangażowany był także jego ojciec Ludwik oraz inni członkowie rodziny.

W sierpniu 1914 roku Tadeusz Tyrowicz jako ochotnik wstąpił do Legionów Polskich. Służył między innymi w oddziałach zajmujących się łącznością. W 1916 roku, podczas stacjonowania Legionów na Wołyniu, znalazł się w gronie zawodników tworzącej się drużyny piłkarskiej Legia.

Co ciekawe, nazwisko Tadeusza Tyrowicza znajduje się w historycznych składach pierwszej drużyny Legii Warszawa. Występował jako napastnik, a w latach 1916–1917 należał do jej podstawowych zawodników.

Razem z bratem Stanisławem³ pozostawił także zapiski dotyczące służby w Legionach. Zachowany dziennik braci Tyrowiczów dokumentuje między innymi wydarzenia związane z bitwą pod Kostiuchnówką w 1916 roku. Po odzyskaniu niepodległości kontynuował karierę wojskową. Służył w formacjach łączności Wojska Polskiego, osiągając stopień majora. Za służbę został odznaczony między innymi Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi. W 1930 roku odszedł z czynnej służby wojskowej, aby zająć się rodzinnym przedsiębiorstwem kamieniarskim.

Działacz rzemieślniczy i społeczny

Przejęcie zakładu nie oznaczało wyłącznie prowadzenia działalności gospodarczej. Tadeusz Tyrowicz aktywnie uczestniczył w życiu organizacji rzemieślniczych, angażując się w sprawy szkolenia zawodowego, przedsiębiorczości i reprezentowania interesów rzemiosła. W 1937 roku został wybrany prezesem Izby Rzemieślniczej we Lwowie. Była to funkcja o dużym znaczeniu, ponieważ izby rzemieślnicze uczestniczyły w organizowaniu szkolnictwa zawodowego, egzaminowania rzemieślników oraz reprezentowaniu środowiska wobec administracji państwowej.

Interesował się także turystyką górską. We wspomnieniach dawnych współpracowników pojawiają się informacje o jego wyprawach w Karpaty Wschodnie i aktywności taternickiej, również w warunkach zimowych.

Wojna i utrata lwowskiego zakładu

Wybuch II wojny światowej przerwał działalność przedsiębiorstwa i całkowicie zmienił życie jego właściciela. Tadeusz Tyrowicz ponownie znalazł się w wojsku. Po kampanii 1939 roku został internowany w Rumunii, a następnie trafił do niemieckiej niewoli oficerskiej, między innymi do Oflagu VI B Dössel.

W tym czasie rodzinne przedsiębiorstwo we Lwowie znalazło się pod kontrolą władz okupacyjnych. Po wojnie, wskutek zmiany granic, powrót do dawnego życia i prowadzenia zakładu przy ulicy Piekarskiej nie był już możliwy. Podobnie jak wielu polskich specjalistów z dawnych Kresów Wschodnich, Tyrowicz musiał rozpocząć nowy etap zawodowego życia. Jego wiedza i doświadczenie okazały się jednak niezwykle potrzebne dla odbudowy kraju.

Współtwórca powojennego kamieniarstwa

Wielu doświadczonych kamieniarzy przyjechało na Dolny Śląsk z dawnych ośrodków kamieniarskich, w tym z Wołynia i ziemi lwowskiej. Przynieśli ze sobą umiejętności, praktykę oraz wiedzę o tradycyjnych metodach obróbki kamienia.

Tadeusz Tyrowicz odegrał istotną rolę w przekazywaniu tej wiedzy kolejnym pokoleniom. Był nauczycielem w szkolnictwie kamieniarskim, między innymi w Świdnicy⁴, a następnie w Technikum Górnictwa Odkrywkowego⁵ w Krakowie. Dawni uczniowie wspominają go jako pedagoga niezwykle wymagającego, dokładnego i skrupulatnego. W tamtych czasach brakowało podręczników zawodowych. Podstawowym źródłem wiedzy były wykłady nauczyciela i notatki prowadzone przez uczniów.

Jeden z jego dawnych wychowanków wspominał:

„Chociaż była szkoła kamieniarska, żadnych książek żeśmy do kamieniarki nie mieli. Tylko to, co było na tablicy napisane, każdy musiał rzetelnie przepisać”.

W ten sposób powstawały zeszyty obejmujące materiałoznawstwo, technologię obróbki kamienia oraz zasady montażu wyrobów kamieniarskich. Niektórzy uczniowie zachowali je przez całe życie.

Podręczniki, z których uczyły się pokolenia

Najtrwalszym dorobkiem Tadeusza Tyrowicza była jego działalność wydawnicza. Z czasem wiedza przekazywana podczas lekcji została uporządkowana i opublikowana w formie podręczników fachowych. Do najważniejszych opracowań jego autorstwa należą:

• „Kamieniarstwo – technologia surowca kamiennego” – 1952 r.
• „Kamieniarstwo. Obróbka ręczna” – 1956 r.
• „Kamieniarstwo. Obróbka maszynowa” – 1958 r.
• „Kamieniarstwo. Poradnik” – 1970 r.

Publikacje te przez dziesięciolecia służyły uczniom szkół zawodowych, kamieniarzom i osobom przygotowującym się do egzaminów czeladniczych oraz mistrzowskich. Ich znaczenie trudno przecenić. Tyrowicz uporządkował wiedzę, która wcześniej była przekazywana przede wszystkim bezpośrednio w warsztatach – od mistrza do ucznia.

Opisał materiały, narzędzia, metody obróbki ręcznej i maszynowej oraz rozwiązania stosowane w produkcji kamieniarskiej. Mimo rozwoju technologii wiele zagadnień przedstawionych w tych książkach pozostaje aktualnych, szczególnie w zakresie tradycyjnej obróbki kamienia. Obecnie publikacje Tyrowicza są poszukiwane przez kamieniarzy i kolekcjonerów literatury fachowej. Niektóre wydania stały się prawdziwymi rzadkościami antykwarycznymi.

„Dziadek Tyrowicz” – nauczyciel, którego zapamiętano

Wspomnienia uczniów pozwalają poznać Tadeusza Tyrowicza również od mniej oficjalnej strony. Niektórzy nazywali go po prostu „dziadkiem Tyrowiczem”. Był nauczycielem wymagającym, ale jednocześnie życzliwym i zaangażowanym w życie swoich wychowanków. Jeden z dawnych uczniów wspominał, że kiedy szkoła przeniosła się do Krakowa, Tyrowicz zamieszkał w internacie, gdzie pełnił również funkcję wychowawcy.

Inny opowiadał o sytuacji, kiedy dwóch młodych pracowników, absolwentów szkoły kamieniarskiej, nie miało gdzie mieszkać. Tyrowicz przyjął ich do własnego mieszkania, udostępniając im pokój.

W pamięci wychowanków pozostawały także jego powiedzonka i charakterystyczne poczucie humoru. Jednocześnie niewiele mówił o własnej przeszłości. Na lekcjach Tyrowicz opowiadał czasem o dawnych ośrodkach kamieniarskich, między innymi o Janowej Dolinie na Wołyniu. Były to dla uczniów opowieści o miejscach, których wielu z nich nigdy nie widziało, a które odegrały ważną rolę w historii polskiego przemysłu kamieniarskiego.

Człowiek, którego nie powinniśmy zapomnieć

Tadeusz Tyrowicz zmarł 19 grudnia 1978 roku w Krakowie. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim⁶.

Był przedstawicielem przedwojennego lwowskiego kamieniarstwa, uczestnikiem walk o niepodległość, oficerem Wojska Polskiego, przedsiębiorcą i działaczem rzemieślniczym. Po wojnie stał się jednym z ludzi, którzy pomagali tworzyć podstawy szkolnictwa kamieniarskiego w nowych realiach.

Artykuł powstał na podstawie wspomnień i wypowiedzi uczniów Tadeusza Tyrowicza, zarejestrowanych podczas Zaduszek Kamieniarskich w 2016 roku. Ich osobiste relacje pozwalają przybliżyć sylwetkę człowieka, który nie tylko przekazywał wiedzę i umiejętności kamieniarskie, ale również wywarł trwały wpływ na kolejne pokolenia kamieniarzy.

1. Ludwik Tyrowicz (1861–1930) – polski rzeźbiarz i mistrz kamieniarski pochodzenia ormiańskiego, działający we Lwowie. W 1890 roku założył pracownię rzeźbiarsko-kamieniarską przy ul. Piekarskiej 95, specjalizującą się w rzeźbie nagrobnej, robotach budowlanych i dekoracyjnych. Jego zakład wykonał liczne pomniki i grobowce na Cmentarzu Łyczakowskim, a także prace kamieniarskie przy Teatrze Wielkim i pomniku Adama Mickiewicza we Lwowie. Realizacje firmy znajdują się również na cmentarzach w Jarosławiu i Sanoku. Po jego śmierci przedsiębiorstwo prowadził syn, inżynier Tadeusz Tyrowicz. Ludwik Tyrowicz został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. ︎
2. Bohdan Pniewski (1897–1965) – polski architekt, profesor Politechniki Warszawskiej, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiej architektury XX wieku. Tworzył w okresie międzywojennym i powojennym, łącząc modernizm z elementami architektury monumentalnej i klasycznej. Do jego najważniejszych realizacji należą gmach Sądów Grodzkich w Warszawie, kompleks budynków Sejmu RP, hotel Patria w Krynicy-Zdroju oraz Dom Chłopa w Warszawie. Uczestniczył również w projektowaniu odbudowy i rozbudowy Teatru Wielkiego w Warszawie. Jego twórczość wyróżniała się dbałością o detal architektoniczny i zastosowanie wysokiej jakości materiałów, w tym kamienia naturalnego. ︎
3. Stanisław Franciszek Tyrowicz (1895 – 1981) ︎
4. Szkoła Przemysłowa Kamieniarska w Świdnicy została powołana decyzją ministra 30 października 1946 roku, a pierwszym dyrektorem był Jan Ziemba. Zajęcia rozpoczęły się 2 stycznia 1947 roku przy ówczesnym pl. Lenina, dzisiejszym pl. św. Małgorzaty.
   W 1951 roku szkołę przeniesiono do Krakowa i przekształcono ostatecznie w Technikum Górnictwa Odkrywkowego, które funkcjonował tam do lat dziewięćdziesiątych XX wieku. ︎
5. Technikum Górnictwa Odkrywkowego w Krakowie – szkoła średnia o profilu technicznym, utworzona w 1959 roku przy ul. Rzeźniczej 4 w Krakowie, kontynuująca tradycje Technikum Skalnego i Technikum Przemysłu Kamieniarskiego, działających od 1951 roku. Placówka kształciła kadry techniczne na potrzeby górnictwa odkrywkowego, geologii i przemysłu kamieniarskiego. W 1981 roku, w wyniku przekształceń organizacyjnych, weszła w skład Zespołu Szkół Geologiczno-Górniczych im. Stanisława Staszica. W 1997 roku zespół połączono z Zespołem Szkół Zawodowych nr 1 w Krakowie. ︎
6. Cmentarz Rakowicki w Krakowie – jedna z najstarszych i najważniejszych nekropolii Krakowa, założona w latach 1801–1802, a otwarta w styczniu 1803 roku. Powstał poza ówczesnymi granicami miasta, w związku z likwidacją cmentarzy przykościelnych. Zajmuje powierzchnię około 42 hektarów. Jest miejscem spoczynku wielu wybitnych postaci polskiej kultury, nauki, sztuki i życia społecznego, m.in. Jana Matejki, Heleny Modrzejewskiej i Wisławy Szymborskiej. Wyróżnia się bogatym zespołem zabytkowych nagrobków, grobowców i rzeźb sepulkralnych, będących dziełami znanych architektów i rzeźbiarzy. Od 1976 roku cmentarz wpisany jest do rejestru zabytków i stanowi ważne świadectwo historii Krakowa oraz polskiej sztuki kamieniarskiej. ︎

Artykuł Tadeusz Tyrowicz – kamieniarz, legionista, piłkarz i nauczyciel pokoleń pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Podróż w nieznane

Do Świdnicy przyjechał nocnym pociągiem, po podróży, którą zapamiętał również z powodu pluskiew. Wysiadł z wagonu z pogryzioną twarzą, zmęczony i daleko od rodzinnych stron. Po raz pierwszy w życiu wybrał się sam w tak długą drogę.

Był wrzesień 1947 roku. Miał rozpocząć naukę w organizowanej właśnie szkole kamieniarskiej. Wiedział, że na miejscu powinien odszukać swojego nauczyciela z tajnych kompletów i gimnazjum, profesora Jana Ziembę¹.

Kiedy dotarł do szkolnego sekretariatu, czekała go niespodzianka. W pomieszczeniu pracował człowiek w ubraniu pobrudzonym farbą, zajęty malowaniem ścian. Józef oznajmił, że jest umówiony z profesorem. Mężczyzna odwrócił się i przywitał go. To był sam profesor Ziemba.

Szkoła dopiero powstawała. Nauczyciele nie ograniczali się do prowadzenia zajęć — trzeba było przygotować pomieszczenia, zorganizować internat i stworzyć od podstaw miejsce, w którym młodzi ludzie mieli zdobywać nowy zawód. Józef otrzymał wskazówki, jak dotrzeć na ulicę Kanonierską, gdzie znajdował się internat.
Tak rozpoczął się ważny rozdział jego życia.

Dzieciństwo, które skończyło się za wcześnie

Zanim jednak trafił do Świdnicy, przyszło mu przeżyć trudne lata wojny.

W 1941 roku zmarła jego matka. W domu zostali ojciec, Józef i jego przyrodni brat. Chłopiec miał zaledwie około dziesięciu, jedenastu lat, ale sytuacja rodzinna wymagała od niego pracy i pomocy w gospodarstwie.

Nie było możliwości, by dzieciństwo upływało wyłącznie na nauce i zabawie. Trzeba było wykonywać obowiązki dorosłych.
Jednocześnie młody Józef coraz częściej zastanawiał się nad przyszłością. Wojna musiała się kiedyś skończyć, a on nie chciał poprzestać na życiu, które znał dotychczas.

Około 1944 roku zapisał się na tajne komplety nauczania obejmujące program gimnazjum ogólnokształcącego. Uczył się w warunkach okupacji, kiedy zdobywanie wykształcenia wymagało szczególnego wysiłku.

Po zakończeniu wojny w Niepołomicach zaczęto organizować gimnazjum i liceum. Uczniów tajnych kompletów przyjęto do drugiej klasy gimnazjum. Wśród młodzieży byli mieszkańcy okolicznych wsi, dla których nowa szkoła stanowiła szansę na dalszą edukację. W 1947 roku Józef ukończył gimnazjum, zdając tak zwaną małą maturę.

Nie wspominał siebie jako szczególnie uzdolnionego ucznia. Nauka przychodziła mu z trudem, a kontynuowanie jej w liceum nie wydawało się najlepszym rozwiązaniem. Szukał bardziej praktycznej drogi. Wtedy pojawiła się wiadomość, że jego dawny nauczyciel matematyki i fizyki zamierza wyjechać na Dolny Śląsk i współtworzyć szkołę kamieniarską. Dla chłopaka wychowanego na wsi samo słowo „kamieniarstwo” kojarzyło się przede wszystkim z robotnikami rozbijającymi kamienie przy drogach. Nie wiedział jeszcze, jak rozległa i wymagająca jest to dziedzina. Mimo obaw zdecydował się wyjechać.

Szkoła, która dopiero się rodziła

Naukę w Świdnicy² rozpoczął Józef Maślaniec w październiku 1947 roku. Do szkoły przybywali uczniowie z różnych stron Polski. Różnili się wiekiem, doświadczeniem i wojennymi losami. Niektórzy wracali z zagranicy, inni dopiero próbowali odnaleźć swoje miejsce w powojennej rzeczywistości. Wśród nauczycieli należy wspomnieć o Tadeuszu Tyrowiczu³ oraz Stanisławie Sobolewskim.

Internat funkcjonował według zasad przypominających wojskową dyscyplinę. Jego organizacją kierował kapitan Parzniewski⁴. Józef zapamiętał między innymi niedzielne zbiórki i wspólne przemarsze do kościoła. Uczniowie maszerowali przez miasto, śpiewając pieśni. Jedną z nich — jak wspominał — był marsz związany z Brygadą Świętokrzyską.

W pierwszych powojennych latach granice tego, co dopuszczalne, zmieniały się bardzo szybko. Pieśń, którą młodzież wykonywała bez większego zastanowienia, po pewnym czasie zaczęła budzić zastrzeżenia polityczne. Wspólne śpiewanie zakończyło się po kilku miesiącach.

Był to jeden z pierwszych sygnałów, że polityka będzie obecna również w szkolnej codzienności. Sama nauka obejmowała zarówno przedmioty ogólne, jak i zawodowe. Uczniowie poznawali technologię obróbki kamienia, ale najważniejszym sprawdzianem umiejętności miała się okazać praktyka w zakładach przemysłowych.

Strzelin: kamieniołom i druga noc z pluskwami

Po pierwszym roku nauki, w 1948 roku, Józef został skierowany na dwumiesięczną praktykę do kamieniołomów w Strzelinie. Towarzyszył mu kolega, Aleksy Szołomicki⁵, którego wspominał również jako siatkarza.

Pierwsze spotkanie ze Strzelinem było przygnębiające. Centrum miasta pozostawało zrujnowane. W miejscu dawnej zabudowy widać było gruzy i ślady wojennych zniszczeń. Praktykanci dotarli na miejsce wieczorem. Ponieważ nie mogli już załatwić wszystkich formalności, skierowano ich na nocleg do pomieszczenia przy portierni zakładu. Tam Józef przeżył powtórkę z podróży do Świdnicy.

W niewielkim pokoju znajdowało się jedno łóżko. Obaj młodzi mężczyźni położyli się na nim, ale spokojnie przespał noc tylko jeden. Józefa znów zaatakowały pluskwy, podczas gdy jego kolega nie odczuwał żadnych dolegliwości. Po latach opowiadał o tym z rozbawieniem, zauważając, że owady najwyraźniej nie wszystkich traktowały jednakowo.

Nazajutrz zaczęła się prawdziwa praktyka. Ogrom kamieniołomu zrobił na nim wielkie wrażenie. W głębokim wyrobisku człowiek wydawał się maleńki. Początkowo praktykanci wykonywali proste prace transportowe, pomagając przy przemieszczaniu kamienia. Z czasem przyszła kolej na cięższe zadania i próby samodzielnej obróbki materiału. To właśnie tam szkolna wiedza zaczęła nabierać konkretnego znaczenia.

Sławniowice: spotkanie z nowoczesną techniką

Kolejna praktyka odbyła się w Sławniowicach. W odróżnieniu od pierwszego pobytu w kamieniołomie, tym razem Józef miał możliwość dokładniejszego poznania procesów obróbki kamienia: cięcia, szlifowania i polerowania. Szczególnie zapamiętał urządzenia, które na tle ówczesnych polskich zakładów wydawały się bardzo nowoczesne. Wspominał baterię wielopiłowych traków oraz mechaniczne podawanie piasku kwarcowego wykorzystywanego w procesie cięcia.

Wrażenie robił nie tylko sam zakład. W pamięci pozostało mu także jego otoczenie — przedwojenna infrastruktura, uporządkowany teren, miejsca wypoczynku, altany i przestrzenie przeznaczone niegdyś na spotkania pracowników. Dla młodego człowieka, który wcześniej kojarzył kamieniarstwo z ręcznym rozbijaniem kamieni, był to zupełnie inny świat.
Zawód, który początkowo wydawał się mało atrakcyjny, okazał się połączeniem ciężkiej pracy, techniki, organizacji produkcji i wiedzy inżynierskiej.

Od szkolnej ławki do kierowania produkcją

W 1950 roku Józef Maślaniec zdał maturę i rozpoczął pracę w zakładach kamieniarskich w Piławie.
Kariera rozwijała się szybko. Najpierw pracował jako majster, później został zastępcą kierownika produkcji, a po kilku latach powierzono mu obowiązki dyrektora technicznego. Sam tłumaczył ten szybki awans szczególną sytuacją powojennego przemysłu. Brakowało ludzi z odpowiednim przygotowaniem. Absolwenci świdnickiej szkoły należeli do pierwszego pokolenia pracowników kamieniarstwa, którzy zdobyli średnie wykształcenie zawodowe w tej specjalności. Nie oznaczało to jednak, że młodemu majstrowi wszystko przychodziło łatwo. Jedno z pierwszych zawodowych potknięć zapamiętał na całe życie.

Zakład realizował zamówienie na granitowe elementy przeznaczone do budowanych właśnie gmachów administracyjnych Nowej Huty, nazywanych Pałacem Dożów⁶. Podczas ręcznej obróbki parapetów robotnicy zauważyli, że kamień zaczyna pękać. Straty materiału groziły opóźnieniem dostaw, a terminy budowy były napięte. Trzeba było znaleźć przyczynę. Okazało się, że problem wynikał ze sposobu przecięcia i oznaczenia bloków granitu strzegomskiego. Nie uwzględniono właściwie naturalnych właściwości kamienia, co podczas dalszej obróbki prowadziło do jego pękania. Dla Józefa była to dotkliwa lekcja odpowiedzialności. Zrozumiał, że w kamieniarstwie nawet pozornie drobny błąd technologiczny może mieć poważne konsekwencje.

Pracując w Piławie, uczestniczył również w realizacji kamieniarskiego wystroju wnętrz nowohuckich budynków. Wspominał między innymi klatki schodowe o eliptycznym układzie oraz konsultacje projektowe w Krakowie z architektem Ingardenem.
Po latach żałował, że nie pojechał ponownie obejrzeć efektów tej pracy. Zastanawiał się, jak zachowały się elementy, przy których wykonaniu uczestniczył jako młody specjalista.

Kraków, studia i zawodowy awans

W pierwszej połowie lat pięćdziesiątych pojawiła się możliwość przeniesienia do Krakowa, do centrali zjednoczenia nadzorującego zakłady kamieniarskie. Józef objął stanowisko starszego inspektora. Jego obowiązki wiązały się między innymi z koordynowaniem produkcji i dostaw kamienia na duże inwestycje, w tym przedsięwzięcia realizowane w Warszawie. Wspominał, że przeniesienie nastąpiło w 1954 roku i wtedy też postanowił kontynuować naukę. Przygotował się do egzaminów wstępnych i rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej.

Nie była to łatwa decyzja. Po latach przerwy musiał wrócić do intensywnej nauki, szczególnie matematyki. Korzystał z dodatkowych lekcji i stopniowo nadrabiał zaległości. Studia ukończył w 1958 roku. Wspominał projekt dyplomowy dotyczący stalowej estakady.

Później pracował w Centralnym Laboratorium Kamienia, w pracowni technologicznej, a następnie ponownie w centrali zjednoczenia. W 1963 roku zaproponowano mu stanowisko zastępcy dyrektora do spraw technicznych w Zjednoczeniu Przemysłu Kamienia Budowlanego z siedzibą w Krakowie.
Droga od chłopca pomagającego ojcu w gospodarstwie do specjalisty i kierownika w przemyśle kamieniarskim zajęła kilkanaście lat. Jednak nie wszystkie wspomnienia z tego okresu dotyczyły zawodowych sukcesów.

Dowcip, za który można było trafić do więzienia

Jedną z najmocniejszych historii Józef Maślaniec zachował z czasów pracy w Piławie. Były to lata stalinizmu, kiedy podejrzliwość i polityczne donosy mogły zaważyć na życiu człowieka. Jak wspominał, ludzie obawiali się wypowiadać swobodnie nawet wśród współpracowników. Pewnego dnia opowiedział w pracy polityczny dowcip. Żart dotyczył braków mięsa i wyjaśniał prześmiewczo jego przyczyny… Ktoś doniósł o tym odpowiednim służbom.

– Dlaczego nie ma dzisiaj mięsa?
– Bo świnie poszły na stanowiska, krowy do Ligi Kobiet, cielęta do ZMP, a woły muszą robić.

W niedzielę, gdy Józef wybierał się z kolegą do kościoła, przyszedł portier z wiadomością, że jest wzywany. Nie otrzymał żadnego pisemnego wezwania tylko to ustne. Przesłuchanie trwało kilka godzin. Pytano go o rodzinę, pochodzenie, kontakty, stosunki w zakładzie i ewentualne wrogie wypowiedzi przeciwko władzy. Wreszcie rozmowa zeszła na dowcip.

Józef próbował wyjaśnić, że usłyszał go podczas podróży pociągiem i powtórzył wśród członków partii nie po to, by atakować władzę, lecz — jak przedstawiał to przesłuchującemu — aby ostrzec przed podobnymi wypowiedziami. Ta linia obrony najwyraźniej zaskoczyła prowadzącego przesłuchanie. Ostatecznie sporządzono protokół i pozwolono mu odejść. Usłyszał jednak ostrzeżenie, że sprawa jeszcze się nie skończyła. I rzeczywiście się nie skończyła.

W kolejnych tygodniach Józef miał poczucie, że jest obserwowany. Każdy problem w zakładzie mógł zostać przedstawiony jako dowód wrogiej działalności. Narastała atmosfera nieufności, która — jak wspominał — wyczerpywała go psychicznie. W końcu podczas zebrania partyjnego pojawił się wniosek o usunięcie go z partii za szerzenie wrogiej propagandy. Wtedy wydarzyło się coś, czego nie zapomniał do końca życia.

Podczas zebrania głos zabrał kolega, Franek Krzyż⁷. Nie próbował przekonywać zebranych, że dowcip był szczególnie mądry czy potrzebny. Zwrócił uwagę na coś znacznie ważniejszego: nie można w taki sposób niszczyć człowieka za nierozważne słowa.

Józef zapamiętał jego wystąpienie jako odważny, ludzki gest. W atmosferze politycznego nacisku i wzajemnej podejrzliwości ktoś zdecydował się publicznie stanąć po stronie oskarżanego kolegi. Kiedy poddano wniosek pod głosowanie, nie uzyskał on wymagającego poparcia.

Józef uniknął usunięcia z partii, ale nie poczuł się bezpieczny. Obawiał się, że sprawa powróci, a osoby odpowiedzialne za oskarżenia nie pogodzą się z porażką. Dlatego możliwość wyjazdu do Krakowa była dla niego czymś więcej niż zawodowym awansem. Dawała szansę na wydostanie się z dusznej atmosfery podejrzeń. Po przeniesieniu sytuacja rzeczywiście się uspokoiła. Mógł pracować, studiować i rozwijać karierę bez nieustannego poczucia zagrożenia.

Po latach mówił o tamtym okresie z wyraźnym przejęciem. Szczególnie mocno zapamiętał jednak nie samego donosiciela czy przesłuchującego, lecz człowieka, który zdobył się na odwagę, by go bronić.

Nie tylko kamień. Także Wisła Kraków

Wspomnienia Józefa Maślańca nie ograniczały się do wojny, szkoły i pracy. Pod koniec rozmowy pojawił się również temat piłki nożnej, a dokładniej — jego sympatii do Wisły Kraków.

Jej początki wiązał ze środowiskiem świdnickiej szkoły i jednym z nauczycieli, Samujłło⁸, który był związany z krakowskim klubem. Z czasem sympatia do Wisły stała się trwałym elementem jego życia. W rozmowie pojawia się nawet wzmianka o udziale Józefa Maślańca we władzach klubu, odnotowanym w wydawnictwie z 1977 roku. To drobny, ale bardzo ludzki szczegół. Przypomina, że za historią przemysłu, szkoły i zawodowych stanowisk stał człowiek mający także swoje przyjaźnie, zainteresowania i sportowe sympatie.

Opracowano na podstawie nagrania wspomnień Józefa Maślańca zarejestrowanego podczas spotkania w jego mieszkaniu w Krakowie w dn. 20.03.2018r. W spotkaniu uczestniczyli: Józef Maślaniec z żoną, Stanisław Sitarz, Bogusław Skolak, Krzysztof Skolak, Adrianna Czekaj.

1. Jan Ziemba (1915-1984) nie był przypadkowym nauczycielem. Podczas okupacji prowadził tajne nauczanie, po wojnie współtworzył gimnazjum w rodzinnych Niepołomicach, a w wieku zaledwie 31 lat został pierwszym dyrektorem Szkoły Przemysłowej Kamieniarskiej w Świdnicy.
   O jego licznych i wszechstronnych talentach świadczyć może fakt, że występował na scenie Teatru Miejskiego w Świdnicy! Kronika miasta wymienia go w obsadzie sztuki, której premiera odbyła się 7 lutego 1947 roku. W maju 1949 roku wygłosił też w teatrze wprowadzenie do dyskusji o komedii Włodzimierza Perzyńskiego. ︎
2. Szkoła Przemysłowa Kamieniarska w Świdnicy została powołana decyzją ministra 30 października 1946 roku, a pierwszym dyrektorem był Jan Ziemba. Zajęcia rozpoczęły się 2 stycznia 1947 roku przy ówczesnym pl. Lenina, dzisiejszym pl. św. Małgorzaty.
   W 1951 roku szkołę przeniesiono do Krakowa i przekształcono ostatecznie w Technikum Górnictwa Odkrywkowego, które funkcjonował tam do lat dziewięćdziesiątych XX wieku.
   Historia zatoczyła koło, gdy TGO w 2010 roku reaktywowane zostało w powiecie świdnickim, tym razem w Strzegomiu. ︎
3. Tadeusz Tyrowicz (1893–1978) – inżynier, przedsiębiorca kamieniarski, oficer Wojska Polskiego i pedagog. Syn Ludwika Tyrowicza, znanego lwowskiego rzeźbiarza i założyciela Zakładów Kamieniarskich i Marmurowych przy ul. Piekarskiej 95 we Lwowie. Absolwent Politechniki Lwowskiej, uczestnik walk Legionów Polskich i oficer Wojska Polskiego w stopniu majora.
   Po śmierci ojca w 1930 roku przejął rodzinne przedsiębiorstwo, należące do czołowych zakładów kamieniarskich przedwojennego Lwowa. Firma specjalizowała się w mechanicznej obróbce kamienia, wykonywaniu okładzin, elementów architektonicznych oraz pomników. Jej realizacje zdobiły m.in. reprezentacyjne gmachy Warszawy. W 1937 roku Tyrowicz został prezesem Izby Rzemieślniczej we Lwowie.
   Po II wojnie światowej znalazł się w gronie nauczycieli Liceum Przemysłu Kamiennego w Świdnicy, przekazując młodemu pokoleniu doświadczenie zdobyte w wieloletniej praktyce przemysłowej. Był również autorem opracowań i podręczników dotyczących kamieniarstwa. ︎
4. Roman Parzniewski, ps. „Gruda”, „Czarski” (17 kwietnia 1909 – 24 czerwca 1989) — przedwojenny oficer rezerwy, w czasie wojny porucznik NOW/AK, dowódca placówki Michałowice i 1. kompanii „Zagroda” 5 Pułku Strzelców Konnych AK, po wojnie nauczyciel wychowania fizycznego związany z Technikum Górnictwa Odkrywkowego ︎
5. Aleksy Szołomicki (1930–1979) Polski siatkarz, reprezentant kraju, mistrz Polski i zdobywca Pucharu Polski. Występował w barwach CWKS Warszawa, AZS-AWF Warszawa, Spójni Szczecin oraz Pogoni Szczecin. Jego nazwisko pojawia się również w relacji prasowej z 1950 roku jako jednego z wyróżniających się zawodników koszykarskiej Polonii Świdnica. Uczestniczył w mistrzostwach Europy i świata, zajmując z reprezentacją Polski czwarte miejsce na mistrzostwach świata w 1956 roku. Po zakończeniu kariery zawodniczej pracował również jako trener Pogoni Szczecin. Zmarł w Szczecinie, gdzie jego pamięć uczczono organizacją turniejów siatkarskich. ︎
6. Centrum Administracyjne Huty im. Lenina w Nowej Hucie, znane jako „Pałac Dożów” to monumentalny zespół dwóch budynków, zaprojektowany przez Martę i Janusza Ingardenów oraz Janusza Ballenstedta. Obiekt należy dziś do najbardziej charakterystycznych przykładów architektury socrealistycznej w Krakowie. Józef Maślaniec wspominał zarówno produkcję granitowych elementów elewacyjnych, jak i udział w realizacji kamieniarskiego wystroju wnętrz. ︎
7. Franciszek Krzyż – jedna z postaci powojennego polskiego przemysłu kamieniarskiego, przez wiele lat związana ze Strzegomiem. Świadek przemian technologicznych w branży — od ręcznej obróbki granitu po rozwój nowoczesnego przemysłu kamieniarskiego. ︎
8. Profesor Julian Sulima-Samujłło (1907 – 1985) – inżynier górniczy, specjalista górnictwa odkrywkowego, pedagog i historyk techniki. Współtwórca szkoły kamieniarskiej w Świdnicy, wykładowca na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie ︎

Artykuł Nocnym pociągiem do kamieniarstwa. Wspomnienia Józefa Maślańca pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Kazimierz Wolski urodził się 10 lipca 1954 roku w Mizernej na Podhalu, jako syn Jana i Anny z domu Łukasiuk. Miał to szczęście, że w tej rodzinie praca z kamieniem była obecna od pokoleń. Sama okolica była również silnie kojarzona z wydobyciem i obróbką skał, w tym przypadku andezytu pienińskiego. Ojciec naszego bohatera pracował w kamieniołomie na górze Wdżar przy pozyskiwaniu tego surowca i tam mały Kazimierz przyglądał się tej pracy oraz zauroczył się tym materiałem, który pozostał z nim przez całe życie.

Działalność zawodowa

Własną firmę kamieniarską założył w 1985 roku. Zakład specjalizował się w całościowej obróbce kamienia naturalnego – od prostych elementów, jak parapety czy schody, po skomplikowane realizacje architektoniczne i konserwatorskie.

Kazimierz Wolski stworzył przedsiębiorstwo, które z lokalnego zakładu rozwinęło się w firmę realizującą duże i skomplikowane przedsięwzięcia budowlane. Specjalizowało się ono w wykonywaniu posadzek, nawierzchni brukowych, elewacji kamiennych oraz prac konserwatorskich w obiektach zabytkowych i sakralnych. W swoim portfolio firma posiada prace w ponad 600 kościołach: posadzki, schody, elewacje, ołtarze, rzeźby, a także realizacje na dworcach kolejowych, w metrze oraz na rynkach i ulicach miast.

Jednym z największych przedsięwzięć firmy były prace kamieniarskie przy 18 stacjach warszawskiego metra. Do szczególnie ważnych realizacji należała również Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie, przy której przedsiębiorstwo przez wiele lat wykonywało specjalistyczne roboty kamieniarskie.

Znaczącą część dorobku firmy stanowią realizacje związane z rewitalizacją historycznych centrów miast. Wśród nich wyróżnia się Rynek w Starym Sączu, gdzie na powierzchni około 9 tysięcy metrów kwadratowych wykonano nawierzchnie z wykorzystaniem około dwóch milionów otoczaków. Firma uczestniczyła także w przebudowie Rynku w Jarosławiu, starówki w Legnicy oraz Alei Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie. Prace te wymagały nie tylko dużych możliwości organizacyjnych, ale również umiejętności łączenia tradycyjnego rzemiosła z wymaganiami współczesnych inwestycji.

Ważne miejsce w działalności przedsiębiorstwa zajmowały prace przy obiektach zabytkowych. Firma WOLSKI wykonywała roboty kamieniarskie i konserwatorskie między innymi na Wawelu w Krakowie, w zamkach w Niedzicy i Czorsztynie, w klasztorze Paulinów na Jasnej Górze oraz w zespole klasztornym Sióstr Klarysek w Starym Sączu. W dorobku przedsiębiorstwa znalazły się również prace na Rynku Głównym w Krakowie oraz przy Pałacu Biskupim w Przemyślu.

Działalność na rzecz rzemiosła

Kazimierz Wolski był aktywnym uczestnikiem życia organizacji rzemieślniczych. Działał w środowisku Izby Rzemieślniczej w Nowym Sączu oraz Polskiego Związku Kamieniarstwa, gdzie zasiadał we władzach.

Szczególne znaczenie miało dla niego przekazywanie wiedzy młodszym pokoleniom. Rozwój firmy łączył z przygotowaniem zawodowym czeladników i mistrzów kamieniarstwa. W przedsiębiorstwie zostało wykształconych ponad 300 czeladników i 20 mistrzów.

Za swoją działalność na rzecz rzemiosła został uhonorowany godnością Honorowego Członka Dolnośląskiej Izby Rzemieślniczej we Wrocławiu oraz tytułem Zasłużonego dla Kamieniarstwa RP.

Działalność gospodarcza poza kamieniarstwem

Kazimierz Wolski angażował się również w inne przedsięwzięcia gospodarcze. Był większościowym udziałowcem i prezesem stacji narciarskiej Czorsztyn Ski. Jego działalność obejmowała także branżę turystyczną i hotelarską, stolarkę budowlaną oraz zarządzanie flotą statków wycieczkowych.

Samorząd i działalność społeczna

Przez wiele lat pełnił funkcję radnego powiatu nowotarskiego. Angażował się w przedsięwzięcia służące rozwojowi Podhala oraz lokalnej społeczności.

Był współzałożycielem dziecięcego zespołu regionalnego „Mali Maniowianie”, wspierającego zachowanie tradycji i kultury góralskiej. Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych przewodniczył komitetowi budowy kaplicy w Mizernej. Wspierał również lokalny sport, w szczególności klub piłkarski Lubań Maniowy, podhalański hokej oraz szkolenie młodych narciarzy.

Prowadził działalność dobroczynną, między innymi wspierając Podhalański Szpital Specjalistyczny w Nowym Targu w zakupie wyposażenia medycznego. Za zasługi dla regionu został wyróżniony medalem „Zasłużony dla Podhala” oraz Srebrną Odznaką Honorową Województwa Małopolskiego „Krzyż Małopolski”.

Życie rodzinne i wartości

Kazimierz Wolski był silnie związany z rodziną, tradycją podhalańską i wiarą katolicką. Był mężem, ojcem i dziadkiem. Synom przekazał doświadczenie zawodowe oraz wartości związane z rzetelną pracą i odpowiedzialnością.

Śmierć i pożegnanie

Zmarł nagle 16 lipca 2026 roku, sześć dni po swoich 72. urodzinach. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 20 lipca 2026 roku w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Różańcowej w Mizernej. Mszy przewodniczył kardynał Kazimierz Nycz, który przez kilkanaście lat współpracował z Wolskim przy budowie Świątyni Opatrzności Bożej. Homilię wygłosił pochodzący z Mizernej biblista ks. prof. Wojciech Węgrzyniak, porównując życie zmarłego do kamienia, który „został wydobyty, potem ukształtowany, a na końcu stał się trwałym dziełem pozostawionym kolejnym pokoleniom”.

Artykuł Wspomnienie o Kazimierzu Wolskim pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Kamień naturalny jest materiałem trwałym, ale jego estetyka i zachowanie właściwości użytkowych zależą również od odpowiedniej pielęgnacji. Podobnie jest ze spiekami kwarcowymi i konglomeratami, które wymagają stosowania środków dostosowanych do ich składu i charakterystyki.

Nieprawidłowo dobrana chemia może prowadzić do powstawania przebarwień, zmatowień, uszkodzenia powierzchni, a nawet nieodwracalnych zmian w strukturze materiału. Dlatego tak ważna jest znajomość podstawowych zasad czyszczenia i konserwacji.

O czym będzie webinar?

Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się:

• Jak dobierać środki czyszczące do różnych rodzajów kamienia naturalnego, spieków kwarcowych i konglomeratów.
• Dlaczego odczyn pH preparatów ma znaczenie i jak wpływa na poszczególne materiały.
• Jakie błędy najczęściej popełniamy podczas czyszczenia powierzchni kamiennych.
• Których preparatów i metod należy unikać, aby nie doprowadzić do trwałych uszkodzeń.
• Jak prawidłowa pielęgnacja wpływa na estetykę i trwałość wyrobów kamieniarskich.

Spotkanie poprowadzi praktyk z 30-letnim doświadczeniem

Prelegentem będzie Marek Zajchowski, właściciel sklepu internetowego do-kamienia.pl oraz firmy kamieniarskiej ZAKO Zaczernie.

Dzięki 30-letniemu doświadczeniu w branży kamieniarskiej przedstawi zagadnienia związane z pielęgnacją materiałów z perspektywy praktyka, łącząc wiedzę o kamieniu ze znajomością środków chemicznych stosowanych do jego czyszczenia i konserwacji.

Informacje organizacyjne

Data: czwartek, 29 października 2026 r.

Godzina: 19:00

Forma: online

Prowadzący: Marek Zajchowski – do-kamienia.pl, ZAKO Zaczernie

Link do czatu spotkania
https://us06web.zoom.us/launch/jc/81259390911

Identyfikator spotkania: 812 5939 0911 Kod dostępu: 429351

29 października o godzinie 19:00 – do zobaczenia online!

Artykuł Szkolenie online – kamień nie wybacza błędów! pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Wszystko zaczęło się od śrutu

Historia Stone Consulting rozpoczyna się w 1992 roku. Firmę założyli Barbara i Stanisław Sitarzowie oraz geolog Jacek Gawlik. Od początku było to przedsiębiorstwo mocno związane z kamieniarstwem i górnictwem skalnym, a jego działalność opierała się na doświadczeniu zawodowym założycieli oraz znajomości potrzeb zakładów wydobywczych i obróbczych.

Pierwszym obszarem działalności był import śrutu wykorzystywanego do przecierania kamienia za pomocą traków. Materiał sprowadzano z Czechosłowacji, wykorzystując kontakty i doświadczenie zdobyte przez Stanisława Sitarza podczas wcześniejszej pracy zawodowej.

Były to czasy intensywnych przemian gospodarczych. Polskie przedsiębiorstwa kamieniarskie poszukiwały nowych dostawców, technologii i rozwiązań pozwalających zwiększać efektywność produkcji. Spółka stopniowo rozszerzała więc działalność o dostawy narzędzi pneumatycznych oraz wyposażenia wykorzystywanego w górnictwie i obróbce kamienia.

Kamień trafia na polskie ulice

Na początku XXI wieku firma rozpoczęła kolejny etap rozwoju powiększając ofertę o dostawy materiałów kamiennych, przede wszystkim na potrzeby budownictwa drogowego i zagospodarowania przestrzeni publicznych. Był to okres intensywnej modernizacji polskich miast. Remontowano historyczne centra, przebudowywano ulice i place, a kamień naturalny coraz częściej znajdował zastosowanie w nowych inwestycjach infrastrukturalnych. Stone Consulting uczestniczyła w tym procesie jako dostawca wyrobów kamiennych.

W tym okresie firma dostarczała materiały kamienne na potrzeby wielu znaczących inwestycji realizowanych w całej Polsce. Wśród nich znalazły się między innymi przebudowa Placu Bohaterów Getta w Krakowie, remonty ulic Oławskiej i Ofiar Oświęcimskich we Wrocławiu, przebudowa ulicy Świętego Ducha w Gdańsku, modernizacja Centrum Kultury Zamek w Poznaniu oraz zagospodarowanie Placu Wolności w Rynie.

Materiały kamienne dostarczane przez firmę wykorzystywano również podczas rewitalizacji historycznych przestrzeni miejskich i obiektów zabytkowych. W Krakowie były to między innymi ulice Stolarska i Świętego Jana, Mały Rynek oraz inwestycje prowadzone na terenie Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wawelu. Wśród innych znaczących przedsięwzięć znalazły się budowa Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, zagospodarowanie dziedzińca Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz prace remontowe w zabytkowym klasztorze Salezjanów w Poznaniu.

Ciekawą realizacją było zagospodarowanie Trójstyku Wisztyniec, położonego na styku granic Polski, Litwy i Rosji.

Od sprzedaży kamienia do sprzedaży wiedzy

Właśnie doświadczenia zdobyte podczas obsługi inwestycji stały się impulsem do kolejnej zmiany profilu działalności.

Okazywało się bowiem, że rynek potrzebuje czegoś więcej niż dostawcy materiałów. Projektanci, inwestorzy i wykonawcy nie zawsze dysponowali wystarczającą wiedzą na temat właściwości kamienia naturalnego, zasad jego doboru czy technologii wykonania robót. Zdarzało się, że problemy ujawniały się dopiero na etapie realizacji inwestycji, kiedy ich rozwiązanie było znacznie trudniejsze i bardziej kosztowne.

Pojawiła się wyraźna luka pomiędzy producentami wyrobów kamiennych a uczestnikami procesu inwestycyjnego. W branży kamieniarskiej brakowało specjalistów, którzy potrafiliby połączyć znajomość materiału z praktyką jego zastosowania.

Firma zaczęła coraz silniej angażować się w zagadnienia związane z doborem materiałów, oceną jakości wyrobów i technologią wykonywania robót kamieniarskich. Działalność doradcza stopniowo przestawała być jedynie uzupełnieniem sprzedaży materiałów, a stawała się samodzielnym i coraz ważniejszym obszarem funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Europejskie wymagania – nowe wyzwania

Kolejnym istotnym momentem dla firmy było przystąpienie w 2004 roku Polski do Unii Europejskiej i związane z tym dostosowywanie krajowego rynku wyrobów budowlanych do wymagań europejskich. Dla wielu polskich zakładów kamieniarskich oznaczało to konieczność uporządkowania procesów produkcyjnych, dokumentacji technicznej oraz zasad oceny zgodności wyrobów. Producenci musieli nauczyć się funkcjonowania w systemie opartym na normach zharmonizowanych, deklarowaniu właściwości użytkowych i odpowiedzialności za wyroby wprowadzane do obrotu.

Stone Consulting zaangażował się w pomoc przedsiębiorstwom we wdrażaniu Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP), stanowiącej ważny element systemu zapewnienia stałości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. Działalność ta wymagała nie tylko znajomości przepisów i norm, ale również rozumienia rzeczywistych procesów zachodzących w zakładach kamieniarskich. Konieczne było przełożenie często skomplikowanych wymagań formalnych na praktyczne rozwiązania możliwe do zastosowania w codziennej produkcji.

Nowe pokolenie, nowe kierunki

W latach 2007–2009 rozpoczął się proces przejmowania rodzinnego przedsiębiorstwa przez następne pokolenie – córkę Natalię wraz z mężem Michałem Firlej. Zmiana pokoleniowa nie oznaczała zerwania z dotychczasową działalnością. Przeciwnie, doświadczenie zgromadzone przez założycieli stało się podstawą do rozwijania nowych obszarów specjalizacji. Młodzi właściciele dostrzegli zapotrzebowanie na usługi wymagające specjalistycznej wiedzy technicznej stopniowo ograniczając znaczenie tradycyjnej działalności handlowej.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć nowych właścicieli było uruchomienie Laboratorium Badania Kamienia i Kruszyw w Strzegomiu. Rozwój zaplecza badawczego pozwolił oprzeć doradztwo techniczne nie tylko na doświadczeniu praktycznym, ale również na wynikach badań właściwości fizykomechanicznych materiałów skalnych i wyrobów kamieniarskich.

Równolegle rozwijano działalność rzeczoznawczą, obejmującą między innymi ocenę jakości materiałów, analizę wad i uszkodzeń oraz opiniowanie prawidłowości wykonania robót kamieniarskich. Firma coraz mocniej angażowała się także w działalność szkoleniową i edukacyjną, wspierając podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz popularyzację wiedzy technicznej wśród kamieniarzy.

Szczególne znaczenie zyskał udział w pracach normalizacyjnych prowadzonych w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (PKN) oraz europejskich struktur normalizacyjnych CEN. Uczestnictwo w opracowywaniu i opiniowaniu dokumentów normalizacyjnych pozwala nie tylko śledzić zmiany wymagań technicznych, ale również wnosić do tych prac praktyczne doświadczenia polskiego przemysłu kamieniarskiego.

W ten sposób Stone Consulting przeszła drogę od przedsiębiorstwa handlowego do firmy, której działalność opiera się przede wszystkim na specjalistycznych kompetencjach, badaniach i doradztwie.

Dziś najważniejsza jest wiedza

Działalność ekspercka aktualnie stanowi najważniejszy obszar funkcjonowania Stone Consulting. Firma koncentruje się na badaniach materiałów kamiennych, doradztwie technicznym, rzeczoznawstwie, wdrażaniu Zakładowej Kontroli Produkcji, działalności normalizacyjnej oraz szkoleniach.

Z usług tych korzystają zakłady kamieniarskie, producenci wyrobów budowlanych, projektanci, inwestorzy i wykonawcy. W praktyce oznacza to udział przedsiębiorstwa w różnych etapach procesu inwestycyjnego – od doboru materiałów i określania wymagań technicznych, przez ocenę ich właściwości, aż po analizę problemów pojawiających się podczas użytkowania gotowych realizacji.

Obecnie podstawowym atutem firmy jest możliwość połączenia wieloletniego doświadczenia praktycznego z wiedzą techniczną, badawczą i znajomością wymagań norm branżowych. przy czym rynek materiałów kamiennych nadal pozostał w obrębie działalności przedsiębiorstwa.

To właśnie ten kierunek wyznacza obecnie tożsamość firmy. Stone Consulting nie ogranicza się do dostarczania gotowych rozwiązań. Jego rolą jest również wyjaśnianie, dlaczego określone rozwiązania są właściwe, jakie mają ograniczenia i jakie konsekwencje może przynieść ich niewłaściwe zastosowanie.

Stone Consulting i Polski Związek Kamieniarstwa – wspólna historia

Historia Stone Consulting jest również mocno związana z historią naszej organizacji. Firma należy do członków założycieli Polskiego Związku Kamieniarstwa (dawniej: Związku Pracodawców Branży Kamieniarskiej). Przedstawiciele przedsiębiorstwa od samego początku aktywnie uczestniczyli w życiu organizacji. Co szczególnie warte podkreślenia, dwóch prezesów Związku wywodzi się właśnie ze Stone Consulting.

Pierwszym jest Stanisław Sitarz, współzałożyciel firmy, wieloletni członek Zarządu, przez dwie kadencje Prezes Związku, a obecnie Honorowy Prezes PZK. Drugim jest Michał Firlej, przedstawiciel kolejnego pokolenia właścicieli Stone Consulting, wieloletni działacz organizacji i obecny Prezes Zarządu Polskiego Związku Kamieniarstwa.

Kontakt

Stone Consulting s.c.

ul. Skalna 7, 58-150 Strzegom

tel. +48 695 164 288

www.stoneconsulting.pl

www.kamieniarstwo-rzeczoznawca.pl

www.lbkik.pl

biuro@stoneconsulting.pl

Artykuł Stone Consulting – na zawsze z kamieniem pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Przeczytajmy ich relację z tego spotkania. Może natchnie nas do podobnych działań.

W tym roku zaprosiliśmy do naszej firmy gości spoza kręgu klientów. Podczas pierwszego z wydarzeń odwiedziło nas blisko 70 uczniów z czterech podhalańskich szkół podstawowych. Nasz cel był jasny: pokazać młodzieży, że zakład kamieniarski to nie tylko praca przy obróbce bloku skalnego, ale całe spektrum specjalistycznych i nowoczesnych stanowisk.

Zanim ruszy piła: projekt, kalkulacja i kontakt z klientem

Zwiedzanie celowo rozpoczęliśmy od biura. To tutaj młodzież dowiedziała się, jak przebiega dzisiaj długi proces obsługi klienta – od doradztwa w wyborze odpowiedniego materiału (wskazując jego wady i zalety), po przygotowanie kosztorysów i ofert. Wspomnieliśmy również o marketingu i rachunkowości. Budowanie wizerunku firmy, pozyskiwanie zleceń i zarządzanie procesami finansowymi to lwia część pracy biurowej.

W mniejszych zakładach te zadania spoczywają często na barkach zaledwie dwóch osób, podczas gdy w dużych przedsiębiorstwach funkcjonują odrębne działy. Uświadomienie uczniom, że branża potrzebuje talentów organizacyjnych, analitycznych i graficznych, było dla nich pierwszym dużym zaskoczeniem.

Park maszynowy i technologia

Na hali produkcyjnej zaprezentowaliśmy etapy, w których surowy materiał zamienia się w precyzyjny element architektoniczny. Krótko przedstawiliśmy następujące stanowiska pracy:

• Technolog – kluczowa funkcja łącząca pomiary na budowie z tworzeniem wykonawczej dokumentacji technicznej.
• Operator piły i maszyn CNC – pokaz precyzji, parametrów cięcia i pracy nowoczesnych parków maszynowych.
• Polernik – manualne dopracowanie detali, fazowanie oraz wykonywanie łączeń pod kątem 45°.
• Rzeźbiarz – odpowiedzialny za artystyczną stronę kamieniarstwa, głównie nagrobkowego.
• Montażysta – wizytówka naszej firmy na budowie. To specjalista z bogatą wiedzą techniczną i chemiczną (kleje, uszczelnienia, impregnacja), który z milimetrową dokładnością osadza wielkoformatowe elementy, dbając o czystość i idealne spasowanie.

Dla nastolatków odkryciem był fakt, jak wiele zróżnicowanych kompetencji musi ze sobą współgrać na każdym etapie realizacji zlecenia.

Dlaczego warto wdrożyć to we własnej pracowni?

Otwarcie drzwi pracowni przynosi realne korzyści na wielu płaszczyznach. Przede wszystkim stanowi bezcenne wsparcie dla uczniów ostatnich klas szkół podstawowych, którzy stoją przed trudnym wyborem dalszej ścieżki edukacyjnej. Dzięki takim wizytom dowiadują się, że kierunki techniczne, mechatroniczne czy budowlane otwierają w naszej branży drzwi do stabilnej, nowoczesnej i cenionej pracy blisko domu, w rodzimym regionie.

Taka inicjatywa buduje również zupełnie nowy wizerunek firmy w środowisku lokalnym. Zakład przestaje być postrzegany jako uciążliwy sąsiad generujący hałas, a staje się w oczach społeczności zaawansowanym technologicznie ośrodkiem produkcyjnym, który oferuje atrakcyjne miejsca pracy.

Co równie ważne, zyskuje na tym sam zespół. Pracownicy, wcielając się w rolę mentorów i instruktorów dla młodzieży, odzyskują dumę z wykonywanego zawodu i zyskują większe poczucie wartości własnego fachu.

Branża kamieniarska potrzebuje nowej generacji pasjonatów i specjalistów. Zamiast czekać, aż młodzi sami trafią do naszych biur i hal produkcyjnych, wyjdźmy z inicjatywą i zaprośmy ich do środka.

Artykuł Młodzi nie chcą do kamieniarstwa? Pokażmy im, jak naprawdę wygląda dzisiaj nasz zawód pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Nabór wniosków rozpocznie się 2 listopada i potrwa do 30 listopada 2026 r., przy czym termin może zostać skrócony w przypadku dużego zainteresowania. Łączny budżet konkursu wynosi 40 mln zł.

Program jest realizowany przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027.

Cyfryzacja również dla kamieniarzy

Współczesny zakład kamieniarski to nie tylko maszyny do cięcia i obróbki kamienia. To również procesy projektowania, planowania produkcji, gospodarka magazynowa, zarządzanie zamówieniami, kontrola terminów oraz kontakt z klientem.

Program Dig.IT może pomóc przedsiębiorstwom w uporządkowaniu i cyfryzacji tych obszarów. Dofinansowanie można przeznaczyć między innymi na:

• Systemy ERP – zarządzanie przedsiębiorstwem, zamówieniami, sprzedażą, zakupami i zasobami.
• Systemy MES – planowanie i monitorowanie procesów produkcyjnych, wykorzystania maszyn i realizacji zleceń.
• Cyfrowe zarządzanie magazynem – ewidencję płyt kamiennych, stanów magazynowych, pozostałości materiałowych i rezerwacji materiałów.
• Zarządzanie produkcją i montażem – harmonogramowanie prac, kontrolowanie poszczególnych etapów realizacji zamówień i koordynację ekip.
• Cyfrową obsługę klientów – systemy ofertowania, konfiguratory produktów, obieg dokumentów oraz monitorowanie realizacji zamówień.
• Sztuczną inteligencję i analizę danych – rozwiązania wspomagające optymalizację produkcji, analizę kosztów oraz wykorzystanie zasobów.
• Cyberbezpieczeństwo i technologie chmurowe – zabezpieczenie danych przedsiębiorstwa oraz usprawnienie dostępu do informacji.

Ważne, aby planowane rozwiązania były bezpośrednio związane z procesami produkcyjnymi lub procesami wspierającymi produkcję. Sam zakup oprogramowania biurowego, niezwiązanego z transformacją cyfrową przedsiębiorstwa, nie oznacza automatycznie możliwości uzyskania dotacji.

Kto może skorzystać z programu?

O wsparcie mogą ubiegać się mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, których głównym przedmiotem działalności jest przetwórstwo przemysłowe lub świadczenie usług produkcyjnych.

Do podstawowych wymagań należą:

• posiadanie statusu mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa;
• prowadzenie działalności i zamknięcie co najmniej pięciu pełnych lat obrotowych;
• spełnienie kryteriów dotyczących sytuacji finansowej przedsiębiorstwa;
• posiadanie dostępnego limitu pomocy de minimis;
• realizacja projektu zgodnego z zakresem programu.

W przypadku branży kamieniarskiej szczególnie istotne jest sprawdzenie, czy rzeczywiście prowadzona działalność spełnia definicję przetwórstwa przemysłowego lub usług produkcyjnych przyjętą w konkursie.

Ile można otrzymać?

Minimalna kwota grantu wynosi 150 000 zł, a maksymalna 850 000 zł. Dofinansowanie może pokryć do 50% kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Oznacza to, że przedsiębiorca musi zapewnić pozostałą część finansowania. Dodatkowo wnioskowana dotacja nie może przekroczyć 30% średnich rocznych przychodów netto ze sprzedaży z ostatnich trzech zamkniętych lat obrotowych.

Wsparcie udzielane jest jako pomoc de minimis i wypłacane jednorazowo w formie refundacji. Program nie przewiduje zaliczek ani płatności pośrednich.

Obowiązkowym elementem projektu jest zakup i wdrożenie technologii cyfrowych. Dodatkowo można uwzględnić niezbędny sprzęt, urządzenia i szkolenia pracowników. Wydatki uzupełniające mogą stanowić maksymalnie 40% kosztów kwalifikowanych projektu.

Warto przygotować się już teraz

Przedsiębiorcy zainteresowani dofinansowaniem powinni przeanalizować potrzeby swojego zakładu, określić zakres inwestycji oraz sprawdzić warunki udziału w konkursie.

Szczególnie ważne jest przygotowanie projektu odpowiadającego rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa, zgromadzenie wymaganych dokumentów oraz zapewnienie finansowania inwestycji do czasu otrzymania refundacji.

Polski Związek Kamieniarstwa zachęca przedsiębiorców do zapoznania się z możliwościami programu Dig.IT. Rozwój technologii cyfrowych może poprawić organizację pracy zakładów kamieniarskich, ograniczyć straty materiałowe, usprawnić realizację zamówień i zwiększyć konkurencyjność firm.

Szczegółowe zasady konkursu, regulamin oraz dokumenty aplikacyjne dostępne są na stronie organizatora: https://digit.arp.pl/eventy/nabory/digit-konkurs-22026/

Wnioski składane będą elektronicznie za pośrednictwem systemu ARP: https://wnioski.digit.arp.pl/

Materiał informacyjny Polskiego Związku Kamieniarstwa. Ostateczne warunki uzyskania wsparcia określa dokumentacja konkursowa ARP S.A.

Artykuł Nawet 850 tys. zł dotacji na cyfryzację zakładu kamieniarskiego. Rusza nabór Dig.IT pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Wraz z rozwojem pomysłu powstała osobna spółka StoneOutlet, zbudowana wokół jednego celu – stworzenia dedykowanego rozwiązania dla branży kamieniarskiej. To ważny krok z punktu widzenia dalszego rozwoju: firma od początku posiada własny zespół, technologię oraz plan budowania produktu, który może być rozwijany niezależnie od bieżącej działalności zakładu.

Jednocześnie StoneOutlet nie chce odcinać się od branżowych korzeni. Wręcz przeciwnie – to właśnie praktyczne doświadczenie kamieniarskie ma być jedną z jej najważniejszych przewag. Budowa takiego rozwiązania wymaga jednak czegoś więcej niż samej znajomości kamienia. Potrzebne są technologia, badania rynku oraz finansowanie dalszego rozwoju.

– Dlatego do zespołu dołączyli Piotr Kuśmierz i Janusz Górka, z którymi od dziecka łączyła mnie przyjaźń i ogromne zaufanie, niezbędne do wspólnego rozwijania projektu. Dołączył do nas również Konrad Kamiński, członek rodziny i mój brat cioteczny, który wniósł do StoneOutlet kompetencje technologiczne i zaangażował się w rozwój rozwiązania od strony cyfrowej – opowiada Piotr Pikiel.

StoneOutlet korzystał również z programów wspierających rozwój innowacyjnych firm. W 2023 roku został zwycięzcą konkursu „Startuj z Mazowsza”, organizowanego przez Startup Academy Poland. Rok później spółka podpisała umowę z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości na opracowanie modelu biznesowego w ramach transformacji przedsiębiorstw w kierunku Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (GOZ). Aktualnie uczestniczy w programie akceleracyjnym „Mazovian Makers”, realizowanym we współpracy ze Startup Academy Poland i współfinansowanym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego. Pozyskane wsparcie pozwala rozwijać kolejne elementy projektu, pracować nad technologią i – co najważniejsze – konfrontować pierwotne założenia z rzeczywistymi potrzebami rynku.

Dziś okazuje się jednak, że sam internetowy katalog nie rozwiązuje całego problemu. Najtrudniejsze pytanie nie brzmi bowiem: „gdzie wystawić materiał?”, ale: „kto ma czas, żeby go opisać, zmierzyć i później pamiętać o regularnej aktualizacji informacji?”. To właśnie dlatego rozwój StoneOutlet coraz bardziej opiera się na bezpośrednich rozmowach z zakładami i obserwacji tego, jak kamieniarze rzeczywiście pracują.

– Im więcej rozmawiamy z kamieniarzami, tym bardziej widzimy, że nie chodzi o zbudowanie kolejnego programu, który zakład będzie musiał dodatkowo obsługiwać. Jeżeli rozwiązanie ma się przyjąć, musi naturalnie pasować do tego, jak ludzie naprawdę pracują – podkreśla Piotr Pikiel.

Dlatego dzisiaj dużo czasu poświęca się na badanie zachowań zakładów, a sama branża podpowiada, czego potrzebuje. Dobrym przykładem są grupy branżowe, gdzie regularnie pojawiają się pytania w stylu: „Kto ma Taj Mahal 2 cm?”, „Szukam kawałka Nero Zimbabwe” czy „Potrzebuję konkretnego wymiaru, najlepiej w okolicy Warszawy”.

To bardzo ciekawe zjawisko, które pokazuje, że zakłady już dziś tworzą między sobą nieformalną sieć wymiany informacji. Problem w tym, że powodzenie takiego zapytania zależy od tego, kto zobaczy wiadomość, kto pamięta, co ma na stojaku i czy dana informacja jest jeszcze aktualna. Chcemy zrozumieć skalę tego zjawiska i uporządkować je technologicznie. Dlatego niezbędne są rzetelne badania.

Przygotowaliśmy ankietę dotyczącą gospodarowania materiałem w zakładach. Wyniki badania mają pomóc określić skalę problemu i zdecydować, które rozwiązania rzeczywiście mają dla branży sens.

Po zakończeniu badania twórcy projektu chcą wyjść z biura i wejść bezpośrednio do zakładów. Planujemy uruchomić program pilotażowy w kilku wybranych województwach. Na początku będzie on celowo kameralny – w każdym regionie do współpracy zaproszonych zostanie tylko kilka zakładów, aby przejść z nimi przez cały proces: od identyfikacji materiałów, przez analizę zapotrzebowania innych firm, aż po pierwsze udane dopasowania transakcyjne.

Jeżeli uda się odpowiedzieć na te potrzeby, korzyść odniesie nie tylko StoneOutlet. Będzie to przede wszystkim zysk dla samych zakładów, które zamiast patrzeć na kolejny kawałek granitu stojący przez lata pod ścianą, będą mogły zobaczyć w nim to, czym był od początku: wartościowy materiał, który przynosi realny przychód.

Kontakt

Stone Outlet Sp. z o.o.

ul. Stawy 5, 02-467 Warszawa

Tel. 577744030

www.stoneoutlet.com

hello@stoneoutlet.com

Artykuł StoneOutlet – pomysł, który wyrósł z zakładu kamieniarskiego pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

4 października firma MAR-BOB wzięła udział w II Targach Przedsiębiorczości w Rumi – wydarzeniu skupiającym lokalne i regionalne firmy z najróżniejszych branż. Dla nas nie była to jednak wyłącznie okazja do zaprezentowania samej działalności zakładu – potraktowaliśmy ją przede wszystkim jako możliwość pokazania nieco innego oblicza współczesnego kamieniarstwa.

Z dużej płyty może powstać coś małego.

Jednym z najważniejszych elementów naszej obecności na targach była prezentacja marki STONEA – projektu, który powstał z bardzo konkretnej potrzeby.

Przy realizacji dużych zamówień kamieniarskich takich jak blaty, wyspy, schody czy okładziny, po rozkroju płyt zawsze pozostają mniejsze fragmenty materiału. Niejednokrotnie są to pełnowartościowe kawałki pięknego kamienia: zbyt małe na kolejną wielkoformatową realizację, lecz zdecydowanie zbyt wartościowe, by kończyć swój cykl życia jako odpad.

I właśnie tutaj zaczyna się historia STONEA.

Marka STONEA powstała z myślą o projektowaniu i wykonywaniu mniejszych elementów dekoracyjnych oraz użytkowych z kamienia – również z wykorzystaniem materiałów pozostających po większych realizacjach. To próba spojrzenia na kamień nie tylko przez pryzmat metrów kwadratowych, dużych formatów czy klasycznych zastosowań, ale przede wszystkim przez detal, wzornictwo i świadome gospodarowanie surowcem, którym już dysponujemy.

W kamieniarstwie często zachwycamy się samym materiałem: jego rysunkiem, strukturą i pochodzeniem. STONEA dodaje do tego jeszcze jedno kluczowe pytanie: czy wykorzystaliśmy jego potencjał do końca?

Targi w Rumi były jedną z pierwszych okazji, by tę ideę skonfrontować bezpośrednio z odbiorcami. Reakcje oraz rozmowy z odwiedzającymi utwierdziły nas w przekonaniu, że kamień ma przed sobą znacznie szerszą przestrzeń w designie użytkowym, niż mogłoby się wydawać.

Kamienny blat, który… grzeje.

Drugim rozwiązaniem, które szczególnie przyciągało uwagę odwiedzających, było podgrzewanie bezpośrednio przez kamień. Możliwość zintegrowania systemu grzewczego z kamiennym blatem dla wielu osób okazała się czymś zupełnie nieoczywistym. I właśnie takie reakcje są dla nas jednym z głównych argumentów przemawiających za obecnością na wydarzeniach wykraczających poza stricte branżowe targi kamieniarskie.

My na co dzień pracujemy z kamieniem i naturalnie obserwujemy rozwój technologii jego obróbki oraz kolejne możliwości wykorzystania tego materiału. Dla osoby spoza branży granit, kwarcyt czy spiek nadal najczęściej oznacza jednak po prostu blat, parapet, schody albo nagrobek.

Tymczasem współczesne kamieniarstwo coraz częściej łączy się z technologią, projektowaniem użytkowym, automatyką i rozwiązaniami zwiększającymi komfort codziennego życia. Możliwość zaprezentowania takiego rozwiązania na żywo działa o wiele lepiej niż najlepszy katalog – można kamienia dotknąć, sprawdzić jego temperaturę i od razu rozpocząć rozmowę o tym, gdzie jeszcze podobna technologia mogłaby znaleźć zastosowanie.

Targi w Rumi przypomniały nam również o czymś, co z perspektywy lokalnej firmy jest szczególnie interesujące.

MAR-BOB od lat realizuje projekty na terenie Trójmiasta i całego regionu. Nasz zakład mieści się w powiecie wejherowskim. Realizujemy duże, wymagające projekty oraz współpracujemy z klientami indywidualnymi, architektami, projektantami czy firmami z branży wnętrzarskiej. A mimo to podczas lokalnego wydarzenia spotkaliśmy osoby mieszkające stosunkowo niedaleko, które dopiero na targach dowiedziały się, że tak nowoczesny zakład kamieniarski funkcjonuje tuż obok nich.

To ciekawy paradoks współczesnego biznesu. Możemy docierać z realizacjami i komunikacją bardzo daleko, a jednocześnie kilka czy kilkanaście kilometrów od siedziby firmy może mieszkać ktoś, kto jeszcze o nas nie słyszał. Z tego powodu lokalne wydarzenia gospodarcze mają wartość, której nie powinno się sprowadzać jedynie do liczby rozdanych wizytówek czy pozyskanych zapytań. Budują one świadomość lokalnego przemysłu oraz rzemiosła, pozwalając mieszkańcom zobaczyć, jakie firmy funkcjonują w ich regionie, jakimi technologiami dysponują i jak bardzo zmieniły się branże kojarzone dotąd z wyobrażeniami sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat. W przypadku kamieniarstwa ma to szczególne znaczenie.

Kamieniarstwo, które warto pokazywać.

Branża kamieniarska ma dziś do opowiedzenia znacznie więcej niż historię samej obróbki kamienia. To opowieść o technologii, precyzji, projektowaniu, odpowiedzialnym gospodarowaniu materiałem i nowych sposobach jego wykorzystania – ale przede wszystkim o ciągłym przesuwaniu granicy pomiędzy tradycyjnym rzemiosłem a nowoczesną produkcją.

Dla nas udział w Targach Przedsiębiorczości w Rumi był więc nie tyle prezentacją gotowych produktów, ile okazją do rozmowy właśnie o tej zmianie. Z jednej strony pokazaliśmy doświadczenie i możliwości MAR-BOB, z drugiej – po raz pierwszy tak szeroko przedstawiliśmy kierunek, który rozwijamy pod marką STONEA. Do tego zaprezentowaliśmy rozwiązania technologiczne, które jeszcze kilka lat temu trudno byłoby skojarzyć z tradycyjnym zakładem kamieniarskim.

Najprawdopodobniej w tym tkwi największa wartość takich spotkań. Nie zawsze trzeba jechać na drugi koniec Polski czy Europy, aby opowiadać o branży i budować jej wizerunek – czasami warto zacząć kilka kilometrów od własnego zakładu. Zanim pokażemy światu, jak bardzo zmieniło się współczesne kamieniarstwo, dobrze jest zadbać o to, aby wiedzieli o tym nasi najbliżsi sąsiedzi.

Artykuł Kamieniarstwo bliżej ludzi. MAR-BOB i STONEA na Targach Przedsiębiorczości w Rumi. pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.

Z okazji Dnia Edukacji Narodowej składamy najserdeczniejsze życzenia wszystkim, którzy swoją wiedzą, doświadczeniem i zaangażowaniem wspierają kształcenie zawodowe. Szczególne podziękowania kierujemy do mistrzów szkolących, członków komisji egzaminacyjnych oraz wszystkich osób i instytucji zaangażowanych w rozwój edukacji zawodowej.

To dzięki Państwa pracy młodzi ludzie zdobywają nie tylko wiedzę i umiejętności praktyczne, ale również poznają wartość rzetelności, odpowiedzialności i szacunku do wykonywanego zawodu.

Życzymy Państwu satysfakcji z wykonywanej pracy, wytrwałości, nieustającej pasji oraz dumy z sukcesów wychowanków i przyszłych mistrzów.

Artykuł Dzień Edukacji Narodowej pochodzi z serwisu Polski Związek Kamieniarstwa.